Bardzo ważne z punktu widzenia zdrowotnego, jest nie tylko ilość tkanki tłuszczowej w organizmie człowieka, lecz jej rozmieszczenie.
Jeżeli dwie osoby ważą tyle samo i mają jednakową zawartość tkanki tłuszczowej, to nie znaczy, że w tym samym stopniu narażone są na występowanie negatywnych skutków nadmiernej masy ciała.

Według wielu badaczy otyłość brzuszna (typu jabłko) stanowi większe zagrożenie dla zdrowia człowieka, w porównaniu do otyłości pośladkowo – udowej (typu gruszka).

Jak obliczyć rozmieszczenie tkanki tłuszczowej?

Co to jest WHR?

Do tego celu wykorzystuje się wskaźnik WHR (Waist/Hip Ratio)
WHR = obwód talii / obwód bioder.

WHR powyżej 1,0 u mężczyzn
WHR powyżej  0,8 u kobiet świadczy o otyłości brzusznej – wskazują na  otyłość typu androidalnego „tzw. jabłko”.

WHR poniżej 1,0 u mężczyzn
WHR poniżej  0,8 u kobiet świadczy  o otyłości pośladkowo-udowej  – wskazują na typ gynoidalny, „tzw. gruszka”.
Stosuje się także inne kryteria (zwłaszcza w wielu pracach klinicznych), gdzie za graniczne wartości WHR (przyjęto > 0,9 dla mężczyzn i > 0,85 dla kobiet).

Jak dokonać pomiaru obwodu talii i bioder?

Pomiar obwodu talii dokonuje się między dolnym brzegiem łuku żebrowego i górnym grzebieniem kości biodrowej w linii pachowej.

Jeżeli u badanej osoby nie ma wcięcia w talii to pomiar wykonuje się w miejscu najszerszego obwodu brzucha lub obwodu mierzonego na wysokości trzech centymetrów powyżej pępka.

Z kolei obwód bioder  mierzy się na wysokości najszerszego wymiaru pośladków lub na wysokości kolców biodrowych przednich górnych.

Otyłość typu „ gruszka” i  związane z nią schorzenia

Otyłość pośladkowo–udowa (typu gruszka)

Około 50% otyłych typu gruszka  skarży się na dyskopatie i bóle pleców.
Nadmierna masa ciała powoduje nadmierne obciążenie i uszkodzenie mechaniczne stawów szczególnie kolanowych, biodrowych oraz kręgosłupa. Częściej pojawiają się, zwyrodnienia układu kostno – stawowego kończyn dolnych.

Otyłość ta powoduje gorszy przepływ krwi w kończyna dolnych, co prowadzi do powstania żylaków podudzia.

Z otyłością udowo – pośladkową kojarzą się głównie schorzenia narządu i dróg żółciowych.U większości żółć wydzielana prze wątrobę jest bardziej zagęszczona co sprzyja powstawaniu kamieni żółciowych (większa procentowa zawartość kwasów tłuszczowych, cholesterolu i kwasów żółciowych).

W otyłości kynoidalnej notuje się 3 x mniejsze ryzyko wystąpienia chorób układu sercowo – naczyniowego, niż w przypadku otyłości brzusznej.

Otyłość typu „jabłko” i  związane z nią schorzenia

Otyłość brzuszna (typu jabłko)

Otyłość typu „jabłko” zlokalizowana jest w okolicach brzucha i wiąże się z większym ryzykiem występowania chorób towarzyszących (nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, choroba wieńcowa).
Zazwyczaj cierpią na nią mężczyźni, choć kobiety w okresie menopauzalnym także są na nią narażone.
Ten typ otyłości charakteryzuje się szerokimi, zaokrąglonymi ramionami, szeroką klatką piersiową z widocznie powiększonymi piersiami (także u mężczyzn). Natomiast nogi są dosyć szczupłe, talia słabo lub w ogóle nie jest zarysowana, a tkanka tłuszczowa gromadzi się w okolicach jamy brzusznej.
Otyłość brzuszna jest znacznie groźniejsza, gdyż wiąże się z powikłaniami metabolicznymi. Tłuszcz gromadząc się wokół ważnych narządów wewnętrznych, otłuszcza serce, płuca, pogarszając ich wydolność.

Ten typ rozmieszczenia tkanki tłuszczowej może występować także u osób z prawidłową lub lekką podwyższoną masą ciała i stanowi wówczas czynnik ryzyka również dla tej grupy.

Wykazano również, że WHR dodatnio koreluje  z takimi czynnikami, jak miażdżycowe zaburzenia w metabolizmie lipoprotein, upośledzona tolerancja glukozy, hiperinsulinemia, nadciśnienie tętnicze, wysokie stężenie glikogenu we krwi (tendencja tworzenia zakrzepów).

Znacznie groźniejszy w skutkach jest, ten typ otyłości u mężczyzn, ponieważ testosteron nasila inuslinooporność. Estrogeny u kobiet osłabiają insulino-oporność.  Należy jednak pamiętać, że u kobiet w okresie około menopauzalnym nasila się otyłość brzuszna, ponieważ ustaje produkcja żeńskich hormonów estrogenów i zwiększa się  tendencja do insulinooporności.

Podziel się